Njaala (Brennu-Njáls saga, eller Njála) 🗓️

Forfattar: ein islending

Omsettar: Olav Aasmundstad

Land: Island

År: 1280

Soga om Njål er svært lang, ho er den lengste. Naturlegvis er det ein haug med folk med. Eg måtte slå opp kor mange folk som budde på Island rundt år 1000, og wikipedia seier om lag 100.000 folk ved år 1100. Om desse er fordelt jamt rundt på øya (som dei sikkert ikkje er) så er me vel innom heile nabolaget på sør-vest Island. Det er i sør-vest handlinga er lagt for det meste, og eit kart anbefalast til dei grader - det gjer alt lettare! Eg fann kart i denne boka som eg snip&sketcha. Det er alltid så mange tankar ein må ha i hovudet samstundes når ein les dei islandske sagaene, og med ‘tankar’ meiner eg ‘slektstre’, eg berre skreiv dei ned eg. Det gav med litt lyst til å lage eit slikt fancy rollekart med stipla og heile piler i alle retningar. Men eg trur ikkje eg har den rette datakompetansen til slikt.

La meg berre fyrst skrive litt om den omsettinga er las. Ho er skriven av Olav Aasmundstad frå Gudbrandsdalen og er skriven på landsmål. Det var svært krevjande for meg å lese ho. Men! Så las eg høgt – og akkurat som det var trolldom på ferde gjekk alt mykje lettare! (Det var framleis ein del ord eg måtte slå opp … og einaste svar google gav meg var denne boka… Tenk ju, gugel 💀) Altså, mens eg las høgt kjente eg at mi eigen lese-dialekt blei berre breiare og breiare og det var svært underhaldande. Det var akkurat som om desse islendingane var der i rommet med meg – all dialogen gjekk frå å vere tunglest til å bli den mest naturlege dialogen nokon sinne. Einaste som mangla var eit «farr/mårr» på sluten av kvar setning (men slikt kan ein jo føye til sjølv når ein les høgt). Eg har uansett ynskt meg ein nyare omsetting til jul – kryss fingrane for meg! 🤞

Favoritt-biten min var når Gunnar blei angripen heime hjå seg og ein av angriparane klatrar opp husveggen til vindauget. Gunnar stikker atgeiren sin ut og stikker til angriparen så han detter ned. Angriparen tumlar seg bort til dei andre angriparane som spør «er Gunnar heime?» Og får til svar at «atgeiren er nå heima i alle fall».

Den kjedelegaste biten var den største rettssaka – eg forstod ingenting. Eg lurte på om eg skulle sette meg inn i dette, kva er det som eigentleg skjer, men eg forstår vanlegvis ingenting av rettsakar i tv-seriar og slikt uansett så korleis skal eg tvinge meg til å lære rettssakssystemet på Island anno 1000. Uansett trur eg folka i soga var like oppgitte som meg med alt dette fram-og-tilbake-styret. Sjølv om eg ikkje forstod strategiane til folk kunne eg ane all sukking og akking 🙄.

Til slutt må eg nemne at Kåre tar ein Asbjørn Selsbane (Eller tok Asbjørn ein Kåre?) og halshuggar ein type rett framfor både ein konge og ein jarl. Og det sette eg pris på.