Como agua para chocolate

Forfattar: Laura Esquivel

Land: Mexico

Den norske tittelen på denne boka er Hjerter i chili og eg antar begge titlane referer til sterke kjensle. Etter litt googling og youtubing ser eg at når ein lagar kakao med vatn så skal vatnet boble og frese, nesten så det syd over gryta. Tita (eller Popelka om du vil), hovudpersonen har det ofte slik inni seg (og eg òg som lesar for så vidt). Mamá Elena er ein drittmamma som alltid skal ha viljen sin og Pedro er berre ein vanlig dritt. Eg er definitivt noko partisk fordi det eg liker aller minst i heile verda, i bøker og TV, er triangeldrama (er det ein grei omsetting? Eg stal det frå svensk.) og det eg liker aller best er gode søskenforhold.

Likevel liker eg at boka får blodet mitt til å boble så, ho er ikkje kjedeleg! Og ho er så erotisk (sjølv om Pedro er ein dritt og kan helst flytte ut av heile boka) og det er så sjeldan eg les slike bøker. Det er lett å sjå for seg den vesle garden og den vesle familien med berre jenter, og sjølv om Tita lev i sitt Askepott-mareritt så verker det ikkje heilt urealistisk ille og ein kan heller ikkje alle vere rebellar som storesyster Gertrudis.

Eg prøvde, inspirert av tittelen, å lage kakao av vatn. Eg brukte coop 70%, ei halv plate (50g) i 5dl vatn. Vatnet blei kokt opp og eg la i plata, som smelta på ein to tre. Med ein visp gjorde eg mitt beste for å vispe, eg trur dei har spesialverktøy for slikt i Mexico, og lét det koke i eit minutt eller to eller tre mens eg vispa. Eg brente meg på tunga på fyrste sup, så eg er litt snurt på heile kakaoen, og eigenleg smakar det smelta sjokolade i vatn. Tita seier sjølv at sjokoladekvaliteten er alfa og omega, og eg antar ho ikkje brukte den billigaste sjokoladen ho fant på butikken(ho lagar faktisk sjokoladen sjølv).

Til biblioteket!

Second Class Citizen

Forfattar: Buchi Emecheta

Land: Nigeria

Adah veks opp i Lagos, men blir vaksen i London. Ho har alltid vore eit annanrangs menneske, ho er jo tross alt ei jente, men i London blir ho òg ein annanrangs borgar – ho har feil hudfarge i følgje britane og ho stammar frå feil folk i følgje dei andre nigerianarane. Ikkje har ho vener heller, berre ein mann som slår og kjeftar. Det som kanskje er like kjipt, skjønt naturleg, er kor fort ho finn seg i det. Ikkje berre i rasismen, men at England absolutt ikkje er det draumelandet ho såg for seg når ho var liten. Ingen draumar blir oppfylt av å «reise til England», vêret er kaldt og vått, og folk er enten inne i stovene sine eller er dei ute og ikkje seier eit ord. Engelskfolk veit berre å oppføre seg som folk på laurdagskveldar - seier ho. Kulturforskjellane er store, og ho prøvar så hardt å passe inn. Når ho føder barn i England for fyrste gong så er det på sjukehus, og ho ligg på eit rom saman med mange andre damer. Dei er alle så perfekte og vellykka, med sine snille menn og fine nattkjolar. Blomar og gratulasjonskort har dei på nattbordene. Dei andre damene har det ikkje så fantastisk dei heller, men kontrastane er frykteleg store for Adah, og det er eigenleg fyrst då ho ser kor ulikt hennar liv er frå dei andre.

Som eg nemnte er Adah gift med ein fyr som slår og kjeftar. Han har sikkert opplevt ein god del skuffelsar sjølv i livet som me ikkje får høyre om, men det er ingen god unnskyldning. Francis fyller ikkje krava for å vere ein god ektemann, korkje dei engelske krava eller dei nigerianske krava. Adah pleier ofte å kjefte tilbake og stå på sitt, men ho tilgir han alltid, ho klarer ikkje la vere å vere glad i han seier ho. Adah startar livet med å kjempe seg til ein skulegang, og ho seier at ho forblei ein student heile livet og at ho aldri slutta å lære. Eg trudde då at draumane hennar skulle vere ordentleg store, eller slikt eg ser for meg er store draumar. Men ho vil berre vere ei tradisjonell dame, mor og husmor. Og det er jo ingenting gale i det, tvert imot! Og særleg sida hennar draumar, om dei er enn så uskyldige, er vanskelege for ho å oppnå.

Til biblioteket

The Joys of Motherhood

Forfattar: Buchi Emecheta

Land: Nigeria

Dei fyrste kapitla var ikkje så engasjerande, men så etter kapittel 3 er det vanskeleg å legge ifrå seg boka. Nnu Ego, hovudpersonen, er så innmari stolt men må finne seg i så mykje nederlag – ho klarer ikkje leve opp til forventingane, verken sine eller andre sine forventingar. Ho er ifrå bondelandet, der menn er menn og dei arbeider ute på jorda heile dagen mens damene er heime å steller heimen, men ho må etterkvart, når ho flytter heimanfrå, tilpasse seg litt av kvart. Ho er ikkje sein om å sei ifrå kva hu synst om det, ho er generelt sett skikkeleg tøff, samstundes er hu fullstendig via til familien sin og dei tradisjonelle rollene ho er vakst opp med – kontrastane er svært tydlege og minner meg litt om Hedda Gabler. Nnu Ego er frå Nigeria og handlinga er satt til rundt 1930/1940 – akkurat årstal er eg ikkje sikker på, men andre verdskrig er inkludert sida Nigeria blir dratt med inn i krigen av Storbritannia. Det er deler av kulturen som var nytt for meg, særskilt chi (eg lurte fyrst på korleis kinesisk Qi hadde komme til Nigeria) som er (slik eg forstår det frå boka – og obs! ein del av Ibo-folkets kultur) ein personleg gud, eller skytsengel om du vil, som nærmast råder over heile di framtid og skjebne. Diverre for Nnu Ego, er hennar chi sur på ho og hennar familie og vil ho lite godt.

Til biblioteket

Woman at Point Zero

Forfattar: Nawaal El Saadawi

Land: Egypt

Eg føler meg ganske stø i engelsk, men eg må innrømme eg måtte søke meg fram til kva «point zero» vil sei. Slike eg forstår det (og google translate omset originaltittelen til «at scratch») så er det det mest utgangspuntigste utgangspunkt. Eg er litt usikker på kva tittelen er meint å sei meg, gjerne hjelp meg om du har ein idé!

Firdaus, hovudpersonen, var ei ekte dame, men det er ikkje ho som har skrive boka. Boka er ei gjenfortelling av hennar historie, frå sin barndom og til ho blir avretta(henretta på nynorsk visstnok) fordi ho drap ein fyr. Hennar liv er frustrasjon etter frustrasjon, full av slemme folk som er slemme og ein fattigdom det verker umogleg å rømme frå, særleg fordi ho er kvinne (seier ho sjølv. Ho levde sitt liv på 50 eller 60-talet i Egypt, ei tid og sted eg personleg kjenner lite til).

Heile historia er skriven i eg-form: Eg gjorde ditt og så gjorde eg datt, og det er litt annleis enn det eg er van med. Det gjer at historia spring av stad og det er lett å kjenne seg nærmast andpusten, og det passer eigenleg. Igjen og igjen i teksten skildrar ho alle dei svarte og kvite auga som stirrar på hennar, på kroppen hennar, og dei ekle, ekle neglene. Det er til å bli uvel av. Ofte kjenner ho seg så framand i sin eigen kropp og desse skildringane er som pustestunder mellom dei andre heseblesande hendingane. Og det er kjensle som det er lett å kjenne seg igjen i. Sjølv om eg i alle fall ikkje på langt nær har opplevd så mykje motgang i livet som Firdaus så kjenner eg igjen bekymringane og håpløysa. Diverre så opplev ho òg mine verste mareritt: ho får seg arbeid berre for å sjå at det livet er verre, og ho opplev sitt livs store kjærleik – berre for igjen sjå at det livet er verre.

Til biblioteket