Solens Rike (Empire of the Sun) 🗓️

Forfattar: J. G. Ballard

Omsettar: Kari og Kjell Risvik

Land: Storbritannia

År: 1984

Eg forstår ikkje avstandane i denne her boka. Det verker som om dei har køyrt dagen lang forbi rismark etter rismark, men så seinare kan Jim gå til fots same distansen på omkring fem minutt? Og det skjedde fleire gonger mellom fleire områder? Fullstendig forvirra på det punktet altså.

Jim startar krigen med å få eit nytt namn, han går frå å vere «Jamie» til å bli «Jim». Eit nytt liv og eit nytt namn. Jim er forresten kjempeglad i både ord og namn, og prøver å lære seg nokre nye kvar dag. Også er han så glad i fly, og han er så klart rågod til å identifisere dei på himmelen. Han frydast ved flyangrepa fordi da får han sjå flya på kloss hold. Det er til tider nesten heilt absurd: han er omringa av svolt og sott, men framleis synst han krig er ganske kult i grunn.

Det er veldig lite dialog, men mange observasjonar. For det meste er det Jim og Jim sine tankar. Han er så sprudlande og arbeidsvillig at alle dei vaksne blir irriterte av han, så han er for det meste aleine. Eg antar at sidan han er så masete så er han ganske plagsam, men eg liker han likevel. Okei, så stel han mat, men det er for det meste frå dei som er halvdaude – og halvdaud er praktisk talt heildaud.

Eg må sei denne boka vekka bokanalyse-innsiktene mine veldig: ho er relativt kort, men full av forskjellig å henge seg opp i. Men eg har ikkje lyst til å skrive nokon bokanalyse.

Til biblioteket

River Town 🗓️

Forfattar: Peter Hessler

Land: USA

År: 2001

Det står på framsida av boka at «om du skal lese ei bok om Kina, så bør det vere denne», men det må vere om boka du vil lese om Kina handlar om det å vere turist i eit land med ei heilt anna historie og kultur enn deg sjølv. Fordi det fortel hu godt om, og av og til er det akkurat som eg er der på ferie sjølv! Han er amerikanar og skil seg ganske godt ut frå kinesarane, både utsjånad og oppførsel er forskjellig. Eg synst det var så kjekt å lese om korleis det er å oppleve Kina for fyrste gong, med turistauge, og samtalane hans med kinesarane. Det er noko spesielt med slikt, fordi alt blir så fantastisk og spektakulært. Og sjølv om han jobba i Kina og teknisk sett ikkje var på ferie så seier han jo sjølv at arbeidstimane er særdeles korte så han har heller ikkje noko særleg av kvardagsstresset han sikkert hadde om han hadde vore heime.

Men til tider legg forfattaren Peter ut om kva som ligg bak kinesaranes auger og smil, som om han er ein slags tankelesar. Han har berre vore i Kina i to år og fyrste året kunne han ikkje språket ein gong! Kva slags innsikt er det han trur han har! Ein gong blir han invitert heim til ein familie han kjenner og då har ungen deira på to år bestemt seg for at Peter er skummel og sitter berre å græt. Det verker nesten som om Peter oppriktig er fornærma på grininga og ser på det som ein representasjon av heile Kinas rasisme mot han. Det er ganske så i overkant. Også er det ein annan gong, eg veit ikkje om han har skreve det med noko glimt i auga, men eg håper det:

«Alt eg hadde lært om kinesarane ymta om at dei ville vere særdeles dårlege kolonistar. Dei hadde sterke meiningar om rase, dei hadde liten respekt for religion, og dei hadde problem med å ta hensyn til ein ikkje-kinesisk synsvinkel»

Til biblioteket

Heart of Darkness 🗓️

Forfattar: Joseph Conrad

Land: Polen / Storbritannia

År: 1902

Eg las dei to bøkene River Town og The God of Small Things samstundes, og begge snakka om same forteljing: om Marlow si ferd oppover elva på jakt etter den mystiske Kurtz. Eg ville gjerne vete kva desse forfattarane hadde lest og festa seg ved i denne boka eg aldri hadde høyrt om før. Boka handlar altså om ein europear på slutten av 1800-talet som arbeidar på ein båt på elva Kongo (på jakt etter den mystiske Kurtz). Det er ingen afrikanarar med dialog og personlighet med i boka, for det meste er dei berre namnlause afrikanarar i fleirtal. Dei minner meg eigentleg ein del om alle kinesarane i Solens Rike, ei forteljing lagt til Kina med så vidt ein kinesar i (bortsett frå haugevis av namnlause kinesarar i fleirtal).

Forfattaren skreiv boka etter å ha sjølv vore i Kongo og det verker veldig som om det har gjort eit inntrykk på han. Han skildrar elva og trea slik at han gjer dei heilt levande. Og skumle. Han seier at båten er ei lita fortapt bille på den store elva, men at det eigentleg berre er godt fordi den litle billa vil alltid berre forsette å kravle seg framover. Forteljinga er eigentleg ein historie i historia. Altså Marlow fortel alt til eg-personen og tre andre, mens dei sit på ei skip på Themsen og ventar på lågvatnet. Eg blei fullstendig trollbunde av historia eg, det var som om eg sat der på dekk å høyrte etter saman med dei. Forfattaren, Joseph Conrad, hadde ikkje engelsk som morsmål og ikkje sitt andre-språk ein gong, men det var hans språk nummer tre og likevel klarar han å erobre sinnet mitt så! Boka er ganske kort så det er ikkje megaimponerande, men eg leste boka på ein dag, eg ville ha heile bli-fortalt-til-opplevinga.

Boka er full av metaforar og allegoriar og det masse å henge seg opp i og overanalysere. Akkurat slik me liker det.

Til biblioteket

Kyoto eller De unge elskende i den gamle keiserby (古都) 🗓️

Forfattar: Yasunari Kawabata

Omsettar: Inger Inadomi (frå tysk)

Land: Japan

År: 1962

«Nei, er me ferdige?!» var spørsmålet eg sat igjen ved slutten av denne boka. Og ho er ganske kort. Eg blei heilt trolla bort til Kyoto, skjønt eg aldri har vore der. Skildringane av byen, husa og spesielt alle trea var veldig omfattande, og det var òg skildringane av alle festivalane som blir heldt i løpet av året i Kyoto, og det verker ikkje som om det er få. Og alle dei ulike templa dei besøkte og snakka om. Eg trur Kyoto er hovudpersonen. Og Kyoto er ein gammal by med svært lang historie og mykje gammal kultur, men historia handlar òg om ei ung jente som er i god gang med å vakse opp. Om eg må finne fram skuleeleven i meg og finne noko smart å sei så kanskje dette: Gamle Kyoto står føre framtida, og unge Chieko står føre fortida.

Som eg sa er boka kort, om lag 160 sider var det vel, så eg fekk akkurat tid til å bli kjent med folka i boka før alt var over og eg skulle gjerne få høyre meir for slutten er ganske open, dei har jo mykje av liva sine igjen å leve og det er ingenting som antydar at dei kjem til å leve «lykkelege alle sine dagar». Men det er jo litt fint og med slike opne sluttar, livet er jo opent og har ingen slike sluttar anna enn dauden, ikkje sant. Han i boka eg lærte best å kjenne var definitivt byen sjølv. Faktisk blir svært mykje tid brukt på forklaringar av kva dei ulike festivalane går ut på og oppramsing av haugevis med tempel, det er nesten som ho er sponsa av Kyotos turistforeining. Eg likte òg heile stemninga i boka, alt var så roleg. Dei siste sidene i boka snør det, og jentene sovnar til lyden av det lette snøfallet på taket og med eld i omnen. Og den stemninga hadde eg sjølv gjennom heile boka mens eg leste, det var berre koseleg, fint og roleg.

«Blomster lever bare en liten stund, men de lever. Året etter har de knopper som åpner seg. Slik lever naturen...»

Til biblioteket

Essential Cell Biology 🗓️

Forfattarar: Bruce Alberts, Karen Hopkin, Alexander D. Johnson, David Morgan, Martin Raff, Keith Roberts og Peter Walter

År: 2014

Eg var usikker på om kom til å like denne skuleboka eller ei, eg likte jo temaet – men kven tenkjer godt om sine gamle bøker frå skulen? Men null stress, cellebiologi er framleis kjempeinteressant. Alt om gen er kjedelegast, men det visste eg at eg syntest frå før. Boka er ikkje berre interessant, men teikningane er fine og gode, og teksten er lettlesen! Det er ei oppriktig god bok! Så klart gjorde eg ikkje oppgåvene, eg vurderte det men om eg hadde starta med det trur eg at eg ikkje hadde lest forbi kapittel 1. Det eg synst er kjekkast er cellemembran. Eg veit ikkje kvifor, men alt om cellemembran likar eg: kanskje spesielt om proteinene som sit fast der og stikk ut på begge sider. Apropos det eg ikkje likte, gen, forresten. Har eg lest dei same bøkene om og om igjen eller har eg lest historia om Gregor Mendel og dei irriterande ertene hans omkring femtitusen gonger? Eg er så lei å høyre den same gamle remsa, og bli vist dei same gamle firkantane. Guri. Eg trur det er lite eg har fått så inn med teskei som Gregors liv og virke. Kjekt for han da, han er definitivt foreviga. Så ja. Dette er i alle fall ei skulebok eg har tenkt å behalde sånn i tilfelle eg vil oppfriske mine cellekunnskapar ein gong i framtida (igjen).

Til biblioteket

Fuglane 🗓️

Forfattar: Tarjei Vesaas

Land: Norge

År: 1957

Eg klarte ikkje akkurat suse gjennom boka Fuglane. Ho gjer så vondt. Eg hugsa at det var vondt å lese ho fyrste gongen, då eg gjekk på vidaregåande, men det var verre denne gongen då eg var nærare Mattis og Hege i alder. Det er kjekt å lese bøker frå fjerne stader med andre slags opplevingar, og som berre er heilt ulik meg. Men det er òg fint å kjenne seg litt igjen. Å ikkje vere så aleine og einsam med tankane. Det er liksom fint å vete at ein ikkje er den einaste med rare tankar, men me er fleire. «Kva skal ein gjera når alle ikring ein er sterke og kloke?». Eg kjenner meg mest igjen i Mattis, men eg vil gjerne drøyme om å bli som Inger. Ho verka så grei og godhjerta, og skarp som Mattis seier heile tida.

Men det gjer frykteleg vondt òg. Likevel er dette ei av mine favorittbøker. Og akkurat denne fysiske boka fekk i gåve, ei heilt overraskande gåve av ei veldig god venninne så nå betyr boka endå meir for meg. Men ja, det er vanskeleg å ikkje synst synd på eller føle med både Hege og Mattis som begge har det vondt både saman og aleine. Det finst liksom ingen lykkeleg slutt. Ein kan ikkje unngå å bli forlatt, ved dauden blir ein jo forlatt uansett. Liksom.

Mens eg las tenkte eg forresten på det diktet «Det er den draumen» av Olav H. Hauge. Kanskje Mattis hadde likt det? Spesielt når Mattis lykkeleg ror rundt på sjøen og har funne noko han er flink til.

Til biblioteket

Mesteren og Margarita (Мастер и Маргарита) 🗓️

Forfattar: Mikhail Bulgakov

Omsettar: Erik Egeberg

Land: Sovjetunionen

År: 1973 (men Bulgakov døyde i 1940)

Det er som eg har lest eit eventyr. Eg har blitt dratt med på ein heisann-hoppsann tur til Moskva, og ein stillare tur til Jerusalem. Og nå er det dessverre over. Boka er fylt med så mykje stemning og så mykje musikk, så eg høyrte så klart på musikk heile tida mens eg las, Berlioz – inspirert av boka sjølv. Men eg var altså absolutt ikkje klar over at dette var ei såpass eventyrleg bok. Ikkje misforstå, ho er òg soleklart ein refleksjon av det Russland forfattaren levde i, kritikken er langt frå subtil. Det er nok masse ting som har gått meg hus forbi, men eg enda opp ganske fort å lese alle notata på denne hjelpefulle sida. Skjønt dette er slikt eg ofte kranglar med meg sjølv om: Er det best å berre lese for kjekt fyrste gong, og så kan eg les meir nøye om boka og alt det eg ikkje forstod etter på og kanskje lese boka igjen seinare. Eller er det best å berre lese alle fotnotar ein kan finne? Eg ender alltid med alternativ to, alltid. Men eg trur den sida eg lenka til eigentleg gav meg for mykje informasjon, eg var ikkje så interessert i alt som blei fortalt meg om ulike «fun facts». Men, men gjort er gjort og boka var ein fornøyelse uansett.

Det var mykje koplingar til Faust, som eg forstår finst i både skodespel og opera – og eg vil ein dag få med meg begge, ja takk, eg har allereie hjerta ei faust-bok på biblioteket. Og eg gleder meg svært til dagen då eg leser «Mesteren og Margarita igjen». Einaste irriterande er at den norske boka, om eg skulle kjøpt ho, er ufatteleg stygg! Sparken omgåande til den som designa forsida. Er det Times New Roman dei har brukt? Og kven er ho dama? Går det ann å putte mindre sjel i arbeidet sitt? Neppe. Den personen burde skjemst. Eg skjemmer meg i alle fall på personen sine vegne. Æsj 🤮. Introen i biblioteksboka var i slutten da, og det er tommel opp.

Til biblioteket


Pinocchio 🗓️

Forfattar: Carlo Collodi

Omsettar: Anne Lømo

Land: Italia

År: 1883

For ein rakkarunge han Pinocchio er! Eg blei fullstendig sjarmert. Aldri gjer han som han blir fortalt – han veit at han ikkje burde, men så klarar han berre ikkje la vere. Alt som høyrast kjekt ut lokkar så veldig. Det er eigentleg ganske lett å kjenne seg igjen i. Boka har ein heftig arbeidsmoral som eg ikkje er heilt einig i, men som tunfiskpolitikere visstnok seier: «[andre sine] meiningar skal respekterast!». Gong på gong får me høyre at å arbeide er det viktigaste i verda, berre eldre og sjuke har lov til å tigge, og det er jo kanskje noko i det – det er jo fornuftig og bra å jobbe så klart. Men Pinocchio er så liten og at han har meir lyst til å leke enn å lese ABC klarar eg ikkje laste han for. For så vidt, kan ikkje laste vaksne folk heller for å ha meir lyst til å leke enn å lese ABC.

Teikningane i boka var laga av italieneren Roberto Innocenti og er heilt fantastiske! Dei er store og detaljerte og passa kjempegodt til. Eller på et tidspunkt forandrar årstida seg på om lag 10 minutt eller så, men eg er ikkje godt nok kjent med Italias klima til å kritisere det fullstendig, og i tillegg er det eit bilde av ei høg klippe som ikkje passa heilt til handlinga, det burde ha vore ein svært kort klippe for å gi meining. Men, men – teikningane i seg sjølv var kjempekjekke å sjå på.

Summa summarum så trur eg at eg likte Pinocchio aller mest fordi eg kjente meg igjen i han(utan at eg skjemst for det). Og eg lo nesten høgt når eg las at når Feen lokkar Pinocchio til å ta bitter medisin med at han skal få ein sukkerbit etterpå så seier Pinocchio: «Jeg vil ha sukkerbiten først, så skal jeg drikke det ekle, bitre vannet». Og det er eg enig i.

Til biblioteket